Doorgaan naar hoofdcontent

OP-ED: het gevaar van vage feedback

De woorden "Je hebt het niet. Je bent niet leesbaar. Je verdwijnt." vaak uitgesproken door juryleden tijdens audities, toelatingsproeven of examens, hebben eerder een vernietigende kracht. Voor sommigen zijn ze slechts een moment van teleurstelling; voor anderen – zeker zij met een traumatisch verleden – kunnen zulke opmerkingen een diepe wond slaan. Het kunstonderwijs, waar de groei gestimuleerd dient te worden, heeft een verantwoordelijkheid om verder te kijken dan oppervlakkige observaties en de mens achter de performer te zien. Want afwezigheid of het "verdwijnen" tijdens een performance is zelden een gebrek aan talent, maar veel vaker een weerspiegeling van een complexe innerlijke wereld. Als een student, performer zich daar tijdig van bewust wordt, kan hij heel wat toekomstige problemen in het werkveld voorkomen.  




Waarom vage termen destructief zijn

Opmerkingen als "Je bent niet leesbaar" of "Je verdwijnt" bieden geen concrete tools. Ze benoemen een probleem zonder richting te geven voor groei. In plaats van constructieve feedback, roepen zulke uitspraken onzekerheid en verwarring op. Dit is al problematisch voor iedere student, maar voor mensen met een geschiedenis van trauma is de impact groter. Trauma beïnvloedt immers de kern van hoe iemand veiligheid, vertrouwen en uitdaging ervaart. Voor hen is feedback die als vaag of afkeurend wordt ervaren, niet alleen demotiverend, maar zelfs destabiliserend.

Bovendien creëren zulke uitspraken een vicieuze cirkel: de angst om weer "te falen" groeit, wat leidt tot verdere innerlijke blokkades. Net de kwetsbaarheid en authenticiteit die een jury wil zien, worden begraven onder een deken van angst en faalangst.

De drie pijlers van creativiteit: veiligheid, uitdaging en vrijheid

Om werkelijk te kunnen groeien in een kunstdiscipline zijn drie fundamentele elementen nodig: veiligheid, uitdaging en vrijheid. Deze pijlers werken samen en moeten in balans zijn:

  1. Veiligheid: Een student moet zich vrij voelen om fouten te maken, om kwetsbaar te zijn, en om zichzelf te laten zien zonder bang te zijn voor veroordeling. Dit betekent een omgeving waarin feedback wordt gegeven met respect en empathie.

  2. Uitdaging: Creatieve groei ontstaat uit het aangaan van uitdagingen, maar die uitdaging moet worden aangepast aan de persoon. Het opbouwen van vertrouwen en zelfvertrouwen is de basis voordat een student zichzelf verder durft te pushen.

  3. Vrijheid: Vrijheid om te experimenteren en zichzelf te ontdekken is cruciaal. Als studenten vastzitten in een spiraal van angst en onzekerheid, verdwijnt deze vrijheid.

Een andere aanpak

Voor docenten en juryleden betekent dit dat ze verder moeten kijken dan wat er op het podium gebeurt. Wanneer een performer "verdwijnt", is dat een signaal om te onderzoeken wat eronder ligt. Dit vraagt om pedagogisch inzicht en de bereidheid om met zorg en geduld te begeleiden. Feedback moet specifiek, helder en opbouwend zijn. Een alternatief voor "Je bent niet leesbaar" zou kunnen zijn: "Ik zie je potentie, maar het lijkt alsof je jezelf inhoudt. Kun je me vertellen of tonen wat je écht voelt in dit moment?"

Daarnaast is het essentieel om te erkennen dat trauma vaak een belemmering vormt voor de connectie met emoties en authenticiteit. Het ontwikkelen van tools die studenten helpen die verbinding terug te vinden, is geen luxe, maar een noodzaak in kunstonderwijs.

Mijn persoonlijke ervaring als voorbeeld

Het heeft mij twintig jaar gekost om de zogenaamde "feedback" te begrijpen die ik tijdens mijn opleiding kreeg. Hoewel ik, tot grote verbazing van sommigen uit mijn entourage, afstudeerde, voelde ik me vooral tekortschieten, alsof ik iets fundamenteels miste. Wat ik nodig had, was geen constante emotionele flashback bij elke auditie, maar "iemand" die me op een zachte en respectvolle manier hielp om te groeien. Uiteindelijk leerde ik mijn weg te vinden, niet dankzij, maar ondanks de feedback die ik kreeg.

Nu, als docent, is het mijn missie om dit patroon te doorbreken. Ik streef ernaar om een veilige ruimte te creëren waar cursisten hun angsten en onzekerheden onder ogen durven zien, en om tools te ontwikkelen die hen helpen op een gezonde en ongedwongen manier hun eigen pad te vinden.

We moeten af van destructieve, vage feedback die alleen maar onzekerheid en angst voedt. In plaats daarvan moeten we ons richten op een pedagogische aanpak die studenten ondersteunt in hun groei als kunstenaar én als mens. Door veiligheid, uitdaging en vrijheid in balans te houden, kunnen we performers helpen om hun eigen stem te vinden en te schitteren – niet ondanks, maar dankzij hun kwetsbaarheid. Talent is er, het is aan ons om het op een gezonde manier tot bloei te laten komen.

©at 

Labels:

Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Eindejaarsbiecht

Het afgelopen jaar bracht mij inzichten. Niet het soort inzichten dat je netjes kan noteren in een schriftje, maar inzichten die confronteren, ontregelen en iets afbreken waarvan je dacht dat het je had gevormd — terwijl het je eigenlijk had misvormd. Inzichten zijn welkom, zegt men. Wat men er zelden bij zegt, is dat ze vaak gepaard gaan met rouw. Ik heb dit jaar beslist dat ambitie voor mij geen richting meer is. Doelen wel, maar ambitie als opstijgen, als jezelf voorbijlopen, als hoger, sneller, scherper: ik ben daar niet voor gemaakt. Of misschien beter: ik ben daar niet meer toe bereid. Ik heb lang geloofd dat intellectuele bevrediging een vorm van geluk kon zijn. Altijd maar denken, analyseren, verdiepen, verfijnen. Het heeft mij veel geleerd, maar geen rust gebracht. Wat mij wél iets bracht, was de ontmoeting met leerlingen en studenten. Mensen die mij lieten zien — soms woordeloos, soms expliciet — dat ik iets kan doorgeven. Dat ik iemand ben die (aan)leert, begeleidt, openz...
Een reactie posten
Read more »

De onvoltooide man

Drie jaar lang stond ik naast iemand, die tegelijk man was en jongen — en die beide gestalten voortdurend in elkaar lieten overlopen, alsof zijn binnenwereld nog niet had beslist welke leeftijd hij werkelijk wilde zijn. In het begin zag ik daarin iets ontwapenends: een soort lichtheid, een levenskracht, dat vonkje dat je vaker ziet bij mensen die nog geloven dat het leven zou kunnen beginnen zodra ze eraan toe zijn. Tot ik las over wat Marie-Louise von Franz beschrijft als de puer aeternus : de eeuwige jongen die weigert af te dalen in de concrete wereld. Die opgroeit in een fantasieruimte vol mogelijkheden, maar nooit de stap maakt naar verantwoordelijkheid, kiezen, gronden, wortelen. Niet uit koppigheid, maar uit angst. En toen viel hij ineens in dat kader. Niet als diagnose, maar als herkomst. Von Franz schrijft dat de puer leeft op plekken waar hij niet hoeft te blijven. In ideeën, in dromen, in verhalen die altijd nét voor hun realiteit stoppen. Hij blijft zweven boven de aard...
Een reactie posten
Read more »

The touch

There are days when the body forgets it is a body. It moves, it functions, it answers its name, but somewhere beneath the surface it drifts— a house with the lights on, quietly empty. The touch brings it back. Not the kind that asks for meaning or leans toward a future it wants to claim. This touch carries no expectation. It arrives the way warmth reaches cold skin, without questions. Skin knows what words refuse to hold. It recognizes the weight of another presence, the simple proof of not being alone. A hand resting where it is allowed to rest. Arms forming a shape in which breathing becomes easier. There is something profoundly human about being held when you no longer know how to gather yourself. Nothing needs to be solved. Nothing needs to be named. Two bodies simply agreeing to remain. The warmth does not perform. It does not shimmer. It settles. It tells the watchful parts of you that they may loosen their grip. And when that touch is gone— when you return to the quiet edge of y...
Een reactie posten
Read more »